Orta-Asya'dan Horasan'a, Horasan'dan Güney Azerbaycan'a, Güney Azerbaycan'dan Yeşilova'ya Türkler

Yeşilova'nın ortasında yer alan Acemhöyük ve bunu çevreleyen Aşağı Şehir Anadolu'nun en eski ve en büyük yerleşim merkezlerinden biridir. Araştırmalar M.Ö.3000 yıllarından beri iskan edildiğini, en parlak döneminin ise Asur Ticaret Kolonileri Çağında M.Ö. 1800 yıllarında yaşadığını göstermektedir. Bu dönemde Anadolu'nun önemli krallıklarından birinin merkezi olan şehrin bilinen ilk adı Buruşhanda'dır. Tarih literitürüne Acemhöyük olarak geçen Buruşhanda'nın Asur Ticaret Merkezi olduğu anlaşılmıştır. Bugün bir kısmı Yeşilova'nın yerleşim alanının altında kalan bu şehir Orta Anadolu'nun en büyük, Anadolu'nun ise en eski ve en büyük üç yerleşim yerinden biridir.

Anadolu'nun giriş kapısında ve Türk Coğrafyasının merkezinde yer alan bugünkü Azerbaycan'ın Hoy kentinde bulunan Yeşilova Türkleri veya bir diğer tarihi terimle Muhacirin-i Acem Türkmanı Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Zaferinden (1514) sonra Osmanlı Devletinin iskan politikasına uygun olarak Bulargu (Bugünkü Yeşilova)'ya iskan edildiler (1515-1520). Yerleşme yeri yaylak ve kışlak olarak oldukça uygun bir alandı. Bu suretle sonradan Acemhöyük adını verecekleri ören yerine yerleştiler. Yeşilova Türkleri Orta Asyadan batıya göç eden; önce Horasan'da bir zaman kalan daha sonra Güney Azerbeycan'da bulunan ve büyük bir Türk şehri olan HOY'u yurt tutmuş Oğuz Türküdür.

Yeşilova Türkleri yaylak olarak şimdiki adı Ekecik olan Acem Dağı'nın yaylaklarını ve Hasandağı yaylaklarını kullanıyorlardı. Daha sonraları Bulargu ismindeki yerleşim yerimiz Acem Köyü adını aldı.1856 yılında Osmanlı kayıtlarına nahiye olarak geçen Acem Köyü 1928'de bu adıyla bucak merkezi ve kasaba olmuştur. Acem adı 1938'de Çataltepe olarak değiştirilmiştir. Yine 1938'in sonlarından itibaren Çataltepe adı bu defa da YEŞİLOVA olarak değiştirilmiştir.

Böylece Yeşilova Aksaray'a bağlı kasaba statüsünde tarihdeki yerini almıştır.

Antik Acemhöyuk/Prushattum/Prushanda Şehri Anadolu'nun en büyük höyüklerinden biridir. Acemhöyük, Aksaray İl merkezinin 18 km. kuzeybatısında, Tuz Gölünün güney kıyısı yakınındaki Yeşilova Kasabası içindedir. Yerleşim yeri, 700x600x20 m3 hacimdeki höyük ve onu çevreleyen Aşağı Şehir'den oluşur.
Acemhöyük'te, Prof. Dr. Nimet Özgüç başkanlığında 1962 yılında başlanan kazılar, Samsat kurtarma kazılarının ivediliği nedeniyle 1984-1987 yıllarında verilen ara dışında 1988 yılına kadar sürdürüldü. Açığa çıkarılan anıtsal yapılar buluntuları ile birlikte arkeoloji dünyasına tanıtıldı. 1989 yılından beri Prof. Dr. Aliye Öztan başkanlığında devam ettirilen kazılara T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu maddi katkı sağlamaktadır.

Acemhoyuk (Ingilizce)

Acemhoyuk (Fransizca)

Acemhoyuk (Hollandaca)

TAY Veri Tabani

Hattiler

Asurlular

Hititler