En  Fr  Nl  De  Tr  

TransAnatolie Welcomes You  to Turkey

 

 

 

 

TransAnatolie Tours

 

 

Adi

 

 

 

Suskun ] [ Adi ] Nerede ] E-Tuana ] Kazilar ] Hitit ] Roma ] Bizans ] Turk ]

 

 

 

Up

Tuana (Tuwana), Tyana, Kemerhisar, Bahçeli

Tuana (pdf)

   



Tuana (Tuwana - Tyana) Adı

Niğde'de yayımlanan 1970 tarihli Hamle gazetesinin 4456 sayılı baskısında, "Kültür şehri Niğde" adlı yazıda, Tyana'nın yeri ile ilgili şu bilgi verilmiştir: " 1881 yılında Wilson daha sonra da W. M. de Ramsak Tuwana'nın Festinapolis'in (Başmakçı köyü) yanı başında bir yol üstü kasabası olduğunu belirtmişlerdır."

"Hititler Devrinde Anadolu" yapıtında Hititolog Ahmet Ünal, 1886'dabulunan Çivi yazısıyla yazılmış, bir tableti okumuş, Tuana'nın yerini "Aşağı Ülke" Tarhundassa (Tarhuntaşşa) olarak tanımlamıştır.

Evrem Garanti "Niğde ve Bor Tarihi" adlı yapıtında, "Vaktiyle Niğde mıntıkasının hükümet merkezi Tyana sayılırdı" demiştir.

Kargamış'ta bulunan bir gümüş, tabakta Tuana adını Dana olarak yazıldığı bilinınektedır.

Albert Gabriel ise "Niğde Tarihi" adlı yapıtında, Tuana adını Kızılırmak kıvrımında kurulan Boğazköy tabletlerinde görüldüğünü ve orta çağda Tyana adının Bor ve Niğde'yi de içine aldığını bildırmektedır.

Prof. Dr. Ekrem Memiş, "Eskiçağ Türkiye Tarihi"nde Eti Imparatorluğunda kral kadar yetkisi olan kraliçeye "Tavananna" dendiğini kaydetmiştir.

10 17. yüzyılda Hititler bu yörenin adına "Tuwanuwa", Tabal Kralligi devrinde Tuhana, Persler Helenler Dana, Duna, Ana, sonra Roma Imparatoru Osep kendi adına benzeterek "Ösepya", Imparator Taos ise "Thoana", IS 7. 8. yüzyıllarda Arap akıncıları da Tuvane demişlerdır. (1-2)

İÖ. 4. yüzyılda yaşayan ünlü yazarlardan Ksenofon ve Nefon Hitit dönemindeki Tuwana adını Dana olarak kullanmışlardır. Ramsay'a göre, bu sözcüklerin söylenişleriyle Turkhana - Tuana sözcüklerinin söylenişleri arasında benzerlik vardır.

Tarihçiler, Bor ilçesinin Bahçeli Beldesi'nde bulunan iftiyan (Yedi Odalar) adı ile Tuwana-Tyana adları arasında benzerlik olduğunu yazmışlardır.

Emin Ath'nin "Geçmişten Günümüze Bor" adlı yapıtında üzerinde durduğumuz Tuana sözcüğü "Tuanna" olarak kayde-dilmiştir.

Bilge Umar, "Tilrkiye'deki Tarihsel Adlar" ve "Karia"yapit-larinda Tuwana adını aşağıda yazıldığı gibi açıklanmıştır:

"Hitit dilinde Tuwana adı aynı kökenden olan Luvi dilinde Tumana, Helen dilinde Tyana olarak yazılmaktadır. Bu sözcük, Tanrı - Yüce Ana Tanrıça Halkinin Ülkesi -Bolgesi- Yoresi -anlamını içermektedir. Tuwanawa - Tuanali demektir. Wana - insana ait, ilgi anlamındadır."

Aynı yazar, "Tu (sözcüğü) baba tanrı Atta ile aynı kişi olan Atu (Atys) adının baştaki A olmaksızın söylenen kısa biçimidir. Altı sesten oluşan sözcüğün kökü 'ana'dır; buna rahip kralın adı Tu eklenince Tuana" olduğunu belirtmiştir.

"TU: Yüce Ana Tanrıça. WANA (AMA-ANA): Ülke, Atys Ülkesi. Tuwana'daki wana takısı: "Geç dönemde Anadolu'da ana, ina, ene biçimlerinde kullanılmıştır. Bu takının işlevini geçen yüzyılda, daha Luvi'lerin adı olsun bilinmezken, büyük bilgin Ramsay sezebilmiş ve şöyle demiştir:

"Melegina isminin son heceleri olan ina'nın aslında -ana- olması lazım gelir. Bu hece, kelimenin sıfat olduğunu gösterir ve Anadolu isimlerinde çok sık tesadüf edilir. Bu da Kapadokya'daki Melitene gibi aslen sıfat olup bir şehri değil bir havaliyi gösterir."

"Ane", 10. 4. yüzyılda Tarihgi Bilge Umar, "Tyana adının da gerçekte yörenin adı olan Tuwana- Tuana'dan geldiğini sanıyorum" demektedir.

"Niğde ve Bor Tarihi"nin yazarı Avram Galanti bu konuda: "İhtisasın (tarihçilerin) usullerine göre İlk karakter Tu olarak, kelime Tuana olmuştur" {The Hittites, s.184) diye yazılmıştır.

Bana göre de 'Tuwana - Tuana' bir yerleşim yerinin değil, bir yörenin adıdır. Bu sözcükte bulunan (w) sesi (v) olarak değişmekte ve düşünmektedir. Türkçe söylenişe daha uygun gelen bu adın "Tuana" biçiminde söylenip yazılması doğrudur. Nasıl ki tarihte Troia - Troya sonra da Truva olduysa.

Ben de tarihte Tuwana - Tuwanuwa olan yerleşim yerinin adını, yazdığım açıklamaları dikkate alarak 'Tuana' şeklinde yazmayı doğru buluyorum.

Bugün "Tuana" adını alan pek çok insanız, Fethiye'de "Tuana" adında büyük bir otelimiz, polikliniğimiz ve bazı kentlerimizde de birçok iş yerlerimiz vardır. şarkıcı Bülent Yüksel'in kasetinde "Tuana" adında bir şarkısı bulunmaktadır. Yeni doğan kız çocuğuna "Tuanna" adını veren bir aile, bunun Kuran-ı Kerim'de cennetteki hurilerden en güzelinin adı olduğundan dolayı verdiklerini söylemiştir. Tuana adı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır.sb
 

 
 
 

 

Turkey

Turquie

Türkei

Turkije

Türkiye

 

Home ] Up ] TransAnatolie Turlari ] TransAnatolie ile Türkiye ] Biz Kimiz ] İçerik ] Ara ]

Suskun ] [ Adi ] Nerede ] E-Tuana ] Kazilar ] Hitit ] Roma ] Bizans ] Turk ]

Mail to  info[at]transanatolie.com with questions or comments about this web site.
Copyright © 1997 TransAnatolie. All rights reserved.
Last modified: 2021-11-24
 
Explore the Worlds of Ancient Anatolia and Modern Turkey by TransAnatolie Tour: Ancient Anatolia Explorer, Asia Minor Explorer, Turkey Explorer; Cultural Tour Operator, Biblical Tour Operator, Turkish Destinations, Cultural Tours to Turkey, Biblical Tours to Turkey, Health and Cultural Tours to Turkey, Thermal, Thalasso Holidays in Turkey,  Archaeological Tours to Turkey, Historical Tours to Turkey, Cultural Heritage Tours to Turkey, Cultural Tours to Turkey, Hobby Eco and Nature Tours Holidays to Turkey,  Beach and Plateau Holidays in Tuirkey, Anatolian Civilizations, Ancient Cultural Museums in Turkey, Top Turkish Museums, Museums in Turkey, Anatolian Civilizations Museum, Istanbul Archeological Museum, Ephesus Museum, Mevlana Museum, Topkapi Museum, Museum of Topkapi Palace, Turkish Cities, Turkish Destinations, Ancient Cities in Turkey, Ancient Anatolian Cities, Turkey in Brief, Turkish Culture, Turks, Turkish Language, Turkish Philosophers....Circuits culturels en Turquie, Excurcions en Turquie, Vacances en Turquie, Circuits de Culture en Turquie, Circuits de Croyance en Turquie, Turquie, Villes Antiques en Turquie, Musees en Turquie, Empires Turcs, Revolution de Mustafa Kemal Ataturk, Turquie d'Ataturk, Culturele Tours in Turkije, Rondreizen in Turkije, Reizen naar Turkije, Culturele Rondreizen naar Turkije, Vakanties in Turkije, Groepsreizen naar Turkije, Turkije, Turkse  Geschiedenis, Geschiedenis van Turkije, Oude Steden in Turkije, Oude Beschavingen, Oude Anatolische Beschavingen, Turkse Steden, Turkse Musea, Musea in Turkije, Turkse Steden, Overzicht van Turkije, Turkije in het Kort, Turks, Turkse Taal, Turkse Gescheidenis, Osmaanse Rijk, Ottamaanse Rijk, Gezondheid Tours Vakanties in Turkije, Geloof Tours in Turkije, Culturele Tour Operator, Turkije Specialist